معرفی انواع بورس در ایران

معرفی انواع بازار بورس در ایران

بورس چیست؟

بورس به بازاری گفته می شود که سرمایه گذاران در آن به خرید و فروش سهام، اوراق بهادار و یا کالا می پردازند. کسب سود زیاد، قابلیت نقد شوندگی بالا، حفظ ارزش دارایی در برابر تورم وکنترل نقدینگی از مهم ترین مزایای بورس است. در سال های اخیر با افزایش تورم علاقه افراد به سرمایه گذاری در بورس بیشتر شده است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا در این مقاله درباره معرفی انواع بازار بورس در ایران صحبت کنیم. اگر شما نیز علاقه مند به سرمایه گذاری در بورس هستید در این مقاله با بورس لرن همراه باشید.

بورس اوراق بهادار

اولین بازار بورس در ایران ، بازار بورس اوراق بهادار می باشد. در اردیبهشت ماه سال 1345 لایحه تشکیل بورس اوراق بهادار به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و بورس تهران در 15 بهمن ماه سال 1346 با ورود سهام بانک صنعت و معدن و نفت پارس به صورت رسمی فعالیت خود را شروع کرد.

به طور رسمی بورس اوراق بهادار را می توان به صورت زیر تعریف کرد:

بورس اوراق بهادار بازاری است که سرمایه گذاران و کارگزاران اوراق بهادار را مطابق قوانین سازمان سازمان بورس و اوراق بهادار داد و ستد می کنند. توجه به این نکته حائز اهمیت است که این بازار به صورت رسمی، متشکل و خود نظام می باشد. ساعات انجام معاملات در بازار بورس اوراق بهادار ایران از 9 صبح تا 12:30 ظهر در روزهای شنبه تا چهارشنبه می باشد. در زمان نگارش این مقاله دامنه نوسان قیمت پنج درصد می باشد.

بورس کالا

یکی دیگر از انواع بورس در ایران ، بورس کالا می باشد. این بازار متشکل و سازمان یافته است که عرضه کنندگان کالاهای کشاورزی و صنعتی با روش های مشخصی، کالای خود را به خریداران عرضه می کنند. بورس کالا در ایران به طور رسمی از سال 1386 فعالیت خود را در ایران آغاز کرده است. انواع قراردادها و اوراق قابل عرضه در بازار بورس کالای ایران عبارتند از:

  1. قرار داد نقدی: در این نوع از قرارداد، خریدار تمام مبلغ قرارداد را به اضافه کارمزد کارگزار پرداخت می کند. از طرف دیگر فروشنده نیز باید ظرف سه روز کالای مورد معامله را در اختیار خریدار قرار دهد.
  2. قرار داد سلف: قرار داد سلف قرار دادی است که در قبال تعهد فروشنده برای تحویل کالا به خریدار در تاریخ و زمان مشخص، خریدار کل مبلغ را در زمان انجام معامله پرداخت می کند.
  3. قرارداد نسیه: این نوع قرار داد به نوعی ابزار تامین مالی برای خریداران به شمار می رود، چرا که خریدار کالای خود را به صورت فوری از فروشنده دریافت می کند اما بهای آن بر اساس دستورالعمل تسویه در تاریخ سر رسید پرداخت می شود.
  4. قرارداد آتی: بین فروشنده و خریدار قراردادی عقد می شود که طبق آن فروشنده باید در زمان معین، کالای مشخصی را به مقدار معین به خریدار بفروشد و از طرف دیگر خریدار باید مطابق با مشخصات قید شده در قرارداد آن کالا را خریداری کند. برای عدم لغو قرار داد از سمت طرفین، مبلغی به عنوان وجه تضمین در اتاق پایاپای گذارده می شود. اتاق پایاپای از سمت طرفین دارای وکالت تمام الاختیار است تا متناسب با تغییرات قیمت از وجه تضمین استفاده کنند.
  5. قرار داد اختیار معامله: مطابق این قرار داد یک طرف حق (اختیار) خرید یا فروش مقدار معینی کالا یا اوراق بهادار به قیمت مشخص در تاریخ مشخص را از طرف دیگر خریداری می کند.

فرا بورس

یکی دیگر از انواع بورس در ایران، فرا بورس می باشد. آن دسته از صاحبان صنایع که علی رغم تمایل به حضور در بازار سرمایه، به دلیل دارا نبودن شرایط لازم اجازه ورود به آن را ندارند، توسط فرا بورس سازمان دهی می شوند. فرا بورس در ایران دارای چهار بازار می باشد که عبارتند از:

  1. بازار اول فرابورس: سهام شرکت ها و واحدهای صندوق های سرمایه گذاری در این بازار داد و ستد می شود. نوسان قیمت در بازار اول فرابورس 5 درصد است.
  2. بازار دوم فرا بورس: در این بازار سهام شرکت های زیان ده، شرکت هایی که تازه تاسیس شده اند و سهام شرکت هایی که قصد تبدیل شدن از سهامی خاص به سهامی عام را دارند داد و ستد می شود. در این بازار، آخرین سرمایه پذیرفته شده حداقل یک میلیارد ریال است.
  3. بازار سوم فرا بورس: بازار سوم محلی برای داد و ستد آن دسته از اوراق بهادار است که در فرابورس امکان پذیرش ندارند.
  4. بازار پایه: طبق قوانین هر شرکت سهامی عامی باید ساز و کار معاملاتی داشته باشد و در بورس و یا فرا بورس پذیرفته شده باشد. در صورتی که شرکت شرایط پذیرش در بورس و فرا بورس را نداشته باشد معاملات آن ها در بازار پایه انجام می شود. شرکت های بازار پایه به سه دسته بازار زرد، نارنجی و قرمز با دامنه نوسان روزانه به ترتیب 3، 2 و 1 درصد تقسیم می شوند.

بورس انرژی

یکی از انواع بورس در ایران، بورس انرژی می باشد. این بورس را می توان کم سن و سال ترین بازار در بورس ایران دانست. بورس انرژی از سال 1391 به طور رسمی فعالیت خود را در ایران آغاز کرد. در این بازار برق، نفت و گاز معامله می شود.

در پایان...

در این مقاله به معرفی انواع بازار بورس در ایران پرداختیم. آیا شما تجربه خرید و فروش در این بازارها را داشته اید؟ به نظر شما داد و ستد در کدام یک از بازارها می تواند سوددهی بیشتری داشته باشد؟ سوالات و نظرات خود را با بورس لرن در میان بگذارید.

images
علی شیخی

توسعه دهنده ارشد

رابط قابل استفاده خلاق و طراح Clevision

دیدگاهتان را بنویسید
ایمیل منتشر نخواهد شد
دسته ها